Poolse Parachutisten

348_1 kopie kopie

1. BRYGADA SPADOCHRONOWA

De Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade werd in september 1941 in Engeland opgericht en bestond voornamelijk uit Poolse militairen die na de inval van Nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie in 1939 naar Frankrijk en na de val van Frankrijk in 1940, naar Engeland waren gevlucht. De Poolse regering in ballingschap in Londen wilde de brigade met name inzetten ter ondersteuning van de geplande opstand tegen de Duitse bezetter in Polen voordat het Rode Leger Polen zou innemen. De brigade stond onder leiding van Generaal-Majoor Stanislaw Sosabowski. Behalve het luchtlandingselement, bestaande uit drie parachutistenbataljons, was de brigade ook uitgerust met zwaardere middelen die bij de bevrijding van Polen zouden worden ingezet.

Sosabowski_Stanislaw3

Stanislaw Franciszek Sosabowski in geallieerd uniform, kolonel, 1943


Toen in augustus 1944 de Opstand van Warschau uitbrak was er de hoop (zowel bij de paratroepen in Engeland als bij de opstandelingen in Warschau) dat de brigade naar Warschau zou worden gevlogen. Terwijl de opstand al anderhalve maand gaande was, werd de brigade vanaf 17 september echter ingezet voor de bevrijding van Nederland tijdens Operatie Market Garden (die uitmondde in de Slag om Arnhem en bekend van de film 'Een brug te ver').

In Driel zouden de troepen van het Derde Rijk te maken krijgen met de grijze duivels. Want de Polen droegen grijze baretten in hun binnenzakken. Op hun komst, 19 september 1944, werd gewacht door vriend en vijand rond Arnhem. Met smart door generaal Urquhart omdat zijn positie vanaf 17 september 1944 in de perimeter van Oosterbeek onhoudbaar begon te worden. Angstig door de Duitsers, die hen al veel eerder verwacht hadden. Maar niet bij Driel. Want de wijziging in de droppingszone (ten zuidoosten van de verkeersbrug naar Driel Oost) was hen niet bekend. Want de Duitsers waren bang. Bang dat de Polen de zuidelijke oprit van de verkeersbrug zouden veroveren, die juist die ochtend van 21 september 1944 weer vrij was gekomen voor Duitse troepentransporten naar Nijmegen. Daarom werden SS-eenheden onttrokken aan de belegering van de perimeter bij Oosterbeek en zouden ingezet worden tegen de te landen Polen.

43Wessex division  Island battle sept oct 1944 kopie

Hardnekkige grondmist in Engeland heeft het vertrek echter twee dagen verhinderd. Uiteindelijk vertrokken op 21 september 1944, om 13.58 uur 114 Dakota’s van de Amerikaanse 314e en 315e Troop Carrier Group, van respectievelijk Salby en Spanhoe. Hiervan vlogen er 41 naar Engeland terug door een abusievelijk verkeerd opgevat gecodeerd radiobericht. Via de kust van Belgie boog men af in de richting van het strijdtoneel in Nederland. Op het moment dat de 71 transportvliegtuigen boven de droppingzone aankomen, komen vijfentwintig “Messerschmitts”, van de Duitse luchtvloot “Reich” in actie; zij gaan een gevecht aan met de escorterende jagers, Spitfires en Mustangs, dringen door tot de transportvliegtuigen en bereiden de geallieerde luchtvloot een warme ontvangst. Luchtafweerbatterijen van de Swoboda-afdeling en Duitse artillerie zetten hun vuurkracht in op het gebied waar de Polen omlaagspringen en bezorgen hen “die Hölle”. Alle beschikbare reserves van SS-Panzerdivision – ook het zojuist aangekomen zware militairebataljon 41 – worden over de verkeersbrug gebracht en ingezet tegen de nieuw aangekomen luchtlandingstroepen. 
In Elden worden nog eens een afdeling artillerie en een afdeling luchtdoelartillerie opgesteld, die van hieruit voortreffelijk vuur kunnen uitbrengen op de Polen. Het M.G.- bataljon 41 en andere reserveeenheden krijgen opdracht een veiligheidsscherm op te bouwen langs de spoorlijn Arnhem – Nijmegen onder bevel van Harzer. Dit scherm sluit bij de Rijn aan op de troepen van Harder.

Oefening polen engeland kopie

Om circa 17.00 uur, springen 950 man van de 1ste Poolse Onafhankelijke Parachutistenbrigade, onder bevel van Generaal-Majoor Stanislaw Sosabowski, af bij Driel Oost op DZ “K”.
Het groene lampje in Dakota 100 ging aan en enkele ogenblikken later viel hij door dicht afweervuur. Het was toen, zag de Generaal-Majoor, precies 5.08 uur n.m. Zoals Sosabowski had gevreesd, kwamen de Polen in een ware hel terecht. Ook nu zaten de Duitsers weer te wachten. Ze hadden de formaties van Duinkerken af gevolgd en getimed, en nu – nadat in groten getale versterkingen waren aangevoerd – wemelde het gebied van luchtdoelgeschut.  



Oefening in Engeland 

De Duitsers zagen de Poolse parachutisten van zeer dichtbij springen, op enkele honderden meters afstand, in de weilanden tussen Driel Oost en de spoordijk. Vanaf de spoordijk vuurde de Duitse artillerie onophoudelijk en zelfs terwijl ze landden barstten luchtdoel- en mortiergranaten – afgevuurd door tanks en afweergeschut op de hooggelegen verkeersweg Nijmegen – Arnhem en door batterijen ten noorden van Driel (Westerbouwing) – tussen hen uiteen. Vanuit de boerderij van Bierman werd met machinegeweren op de dalende parachutisten geschoten.

143

Overal kwamen de Poolse parachutisten neer; ze landden in boomgaarden, sloten, op de dijken, in de polder en zelfs in het dorp Driel. Ofschoon geschokt door de barbaarsheid van de gecombineerde aanval van vliegtuigen en luchtdoelgeschut, kwamen de meeste mannen van de Poolse Brigade op wonderbaarlijke wijze heelhuids op de grond. 



Bij deze luchtlanding zijn van de 950 Poolse parachutisten van de Spadochronowa Brigade, ondanks de helse Duitse beschietingen, op 21 september 1944, maar 5 parachutisten omgekomen t.w.:

Wladislaw Skiers

1e parachute battallion/I. Baon. Spadochronowa

Wladislaw SKIERS, 30313, 24 jaar 
Geboren: 19 december 1919 te Wielka Wies, Zodulek, Sczuczyn, Nowogrodek, Poland.
Strzelec (Private)
1e graf op de Katholieke begraafplaats te Driel, map 40-21-20
nu Airborne begraafplaats te Oosterbeek, 34.A.9.



Piotr Jablonski


2e parachute battallion/II. Baon Spadochronowa

Piotr JABLONSKI, 25308, 25 jaar
Geboren: 18 januari 1919 te Radzilow, Szczuczyn, Bialystok, Poland
Starszy Strzelec (Lance Corporal)
1e graf op de Katholieke begraafplaats te Driel, map 40-21-20
nu Airborne begraafplaats te Oosterbeek, 34.A.12.


Piotr PaszkoMichal Rodo

Piotr PASZKO, 30901, 29 jaar
Geboren: 11 november 1915 te Zubkow, Tartakow, Sokal, Lwow, Poland
Porucznik (Lieutenant)
1e graf op de Katholieke begraafplaats te Driel, map 40-21-20
nu Airborne begraafplaats te Oosterbeek, 34.A.17.


Jan Kossakowski


Parachute Engineer Squadron/Kompania Saperow

Michal RODO, X.236, 37 jaar
Geboren: 20 september 1907
te Ostrowek, Gawluszowice, Mielec, Krakow, Poland.
Starszy Saper (Senior Sapper)
1e graf op de Katholieke begraafplaats te Driel, map 40-21-20
nu Airborne begraafplaats te Oosterbeek, 34.A.10.




Medium transport and supply compagny/Kompania Zapatrywania

Jan KOSSAKOWSKI, 28129, 38 jaar
Geboren: 7 oktober 1905
te Lomza, Bialystok, Poland.
Plutonowy (Lance Sergeant)
1e graf nabij Bierman, Schutgraaf, gemeente Elst, map 40-22-22
nu Airborne begraafplaats te Oosterbeek, 33.A.14.


Zie voor een volledig verslag van de strijd van de Polen tijdens de slag om Arnhem, het boek “De Polen van Driel” van George F. Cholewczynski, 1989

§§ © Harry Schoel sr. 2011